หลักเกณฑ์การทับศัพท์ภาษาจีนกลาง ฉบับทางเลือก
Version 0.8, February 2010
ความเป็นมาและเหตุผล วงการภาษาจีนในไทยยังขาดหลักเกณฑ์การทับศัพท์ภาษาจีนกลางที่ตรงกัน แม้ว่าราชบัณฑิตยสถานจะมีหลักการออกมาแล้วในปี พ.ศ. 2550 แต่บางส่วนก็ค่อนข้างใช้ยากสำหรับคนทั่วไป ส่วนสำนักอื่น ๆ ก็มักจะมีหลักเกณฑ์ที่แตกต่างไปบ้าง เพื่อใช้เป็นการภายในของตนเอง โดยมีข้อดีแตกต่างกันไป เราคณะผู้จัดทำซึ่งเดิมต้องการวางมาตรฐานไว้ใช้เป็นการภายในเช่นกัน ได้เล็งเห็นว่าสมควรทดลองทำเผยแพร่ให้บุคคลภายนอกรับทราบด้วย เผื่อจะเป็นทางเลือกที่มีประโยชน์แก่สาธารณะ
เราได้ใช้หลักเกณฑ์ของราชบัณฑิตฯเป็นหลัก แล้วดัดแปลงบางส่วนให้เหมาะสมแก่คนที่ไม่รู้ภาษาจีน หรือชาวบ้านทั่วไป จะใช้ได้ง่าย และอ่านได้ใกล้เคียงเสียงจีนที่สุด เท่าที่จะพอทำได้ (เดินทางสายกลาง) โดยรับข้อดีของสำนักต่าง ๆ และคำปรึกษาของผู้ทรงคุณวุฒิ มาเรียบเรียงไว้ที่นี้ ซึ่งน้อมรับการแนะนำจากทุกท่าน
หากผู้ใดเห็นประโยชน์ก็สามารถนำไปใช้ หรือดัดแปลงตามความต้องการของตนเองได้ โดยเราไม่สงวนสิทธิ์แต่อย่างใด อย่างไรก็ตาม เพื่อเป็นการรักษามาตรฐาน หากท่านนำไปใช้ ทางคณะผู้จัดทำขอความกรุณาอ้างอิงแหล่งที่มาจากเรา* ตามหลัก Creative Commons ด้วย
บรรณานุกรม - หลักเกณฑ์การทับศัพท์ภาษาจีน ฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. 2550
- เกณฑ์การถ่ายทอดเสียงภาษาจีนแมนดารินด้วยอักขรวิธีไทย จัดทำโดยคณะอนุกรรมการพิจารณาเกณฑ์การ ถ่ายทอดเสียงภาษาจีนเป็นภาษาไทย ในคณะกรรมการสืบค้นประวัติศาสตร์ไทยในเอกสารภาษาจีน แต่งตั้งตามคำสั่งสำนักนายกรัฐมนตรีที่ 389/2540 (ฉบับที่พิมพ์โดยสำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ พ.ศ. 2543)
- หลักเกณฑ์ของโต๊ะข่าวจีน เครือ ASTV ผู้จัดการ (ผู้กรุณาเอื้อเฟื้อไฟล์ต้นฉบับ ขอขอบพระคุณอย่างสูง)
แนวคิด
- หลักเกณฑ์ฯ ฉบับทางเลือกนี้ เป็นแบบ “เพื่อการเขียน” ส่วนหนึ่งเพื่อใช้ในการอ้างอิง ชื่อวิสามานยนาม จาก ภาษาจีน เพื่อให้คนส่วนใหญ่ใช้เรียกในภาษาไทยได้เข้าใจตรงกัน เช่น หนี่ว์ หรง เป็นต้น
- หากต้องการใช้ “เพื่อการอ่าน” ท่านสามารถไปดัดแปลงได้ตามใจชอบ หรือหากต้องการเขียนให้อ่านได้ใกล้เคียงกับเสียงภาษาจีนที่แท้จริงมากที่สุด อาจจะพิจารณาใช้หลักเกณฑ์ฯ ฉบับสมบูรณ์ของราชบัณฑิตยสถาน ซึ่งจะมีการใช้พินทุประกอบด้วย เช่น เช่น ยฺหวิน เนฺว่
หมายเหตุการทับศัพท์ - รูปแบบในฉบับทางเลือกนี้ พยายามทำให้ง่ายสำหรับผู้เขียน โดยสามารถทำงานได้โดยไม่ต้องเปิดดูหลักเกณฑ์บ่อยๆ เช่น เสียงของ bāo สามารถอ่านได้ว่า เปา/ปาว โดยเราจะไม่กำหนดตายตัว แต่ให้ผู้ใช้เลือกตามถนัด เพราะไม่ผิดทั้ง 2 คำ (สระในภาษาจีนไม่มีการแบ่งเสียงสั้นหรือยาว) ซึ่งหากกำหนดตายตัว อาจจะทำให้ขาดอิสระในการใช้ ส่วนหากต้องการความคงเส้นคงวาในการเขียน เช่น ทำงานในสำนักงานเดียวกัน ก็สามารถกำหนดเองร่วมกันได้ ดังเช่นคณะผู้จัดทำจะยึดหลักการเลือกใช้เสียงสั้นเป็นหลัก (ตามหลักการถอดเสียงของสำนักนายกฯ) โดยยกเว้นเพียงสองกรณีที่ใช้เสียงยาว เพราะผู้ใช้ส่วนใหญ่นิยมใช้เสียงยาวมากกว่า ดังนี้
- an สะกดเป็นรูป ~าน (เสียงวรรณยุกต์ที่ 1, 2, 3) ~ัน (เสียงวรรณยุกต์ที่ 4)
- zang/zhang ~าง (เสียงวรรณยุกต์ที่ 1, 2, 3) ~ัง (เสียงวรรณยุกต์ที่ 4)
เช่น 张Zhāng แซ่จาง, 朱元璋 Zhū Yuánzhāng จูหยวนจาง เพราะผู้ใช้ทั่วไปไม่นิยมใช้ “จัง”
- หลักเกณฑ์ส่วนใหญ่ เป็นไปตามหลักเกณฑ์การทับศัพท์ภาษาจีน ฉบับราชบัณฑิตยสถาน ส่วนที่มีการดัดแปลงนั้น เนื่องจากในบางคำที่ทางราชบัณฑิตฯ ใช้ ยากต่อการอ่านและใช้จริง เช่น nǚ สะกดเป็นรูป นฺหวี่ แต่เราสะกดรูปเป็น หนี่ว์ (ตามหลักสำนักนายกฯ) ซึ่งง่ายต่อการอ่านและเขียนมากกว่า โดยส่วนใดที่ทางเราใช้ไม่ตรงกับราชบัณฑิตฯ จะลงเป็นตัวอักษรเอียงไว้ อนึ่งในส่วนพื้นสีฟ้า หมายถึงเสียงที่ไม่มีจริงในภาษาจีน ยกเว้นบางตัวเช่น เป๋ย ซึ่งก็ไม่มีจริง แต่ลงไว้เนื่องจากเป็นการผันเสียงจากคำว่าเป่ย เมื่อตามด้วยเสียง 3 (เช่นคำว่า bĕihăi อ่านว่า เป๋ยไห่ ไม่ใช่ เป่ยไห่)
- คำบางคำ เช่น quān ราชบัณฑิตฯ สะกดเป็นรูป เชฺวียน (มีพินทุที่แสดงถึงการควบเสียง ชฺว เข้าด้วยกัน) แต่ทางเราจะไม่ใช้สัญลักษณ์พินทุ (เพียงเขียนเป็น เชวียน) ให้ง่ายต่อการใช้งานของคนทั่วไป
- ชื่อวิสามานยนาม ที่ใช้กันอย่างแพร่หลายแล้ว แต่มิได้เป็นไปตามหลักเกณฑ์ฯ ฉบับทางเลือกนี้ (บางคำอาจจะมีที่มาจากการใช้ตามเสียงภาษาแต้จิ๋วหรือฮกเกี้ยน) อาจใช้ตัวนั้นแต่ใส่เสียงที่ถูกต้องตามหลักเกณฑ์ฯ ไว้ด้านข้าง เช่น ปักกิ่ง (เป่ยจิง), แต้จิ๋ว (เฉาโจว), เล่าปี่ (หลิวเป้ย)
ที่ปรึกษา เจ้าหน้าที่อาศรมสยาม-จีนวิทยา และ บ้านภาษาจีนสิริวิทย์
คณะผู้จัดทำ ชมรมความรู้ไร้พรมแดน และ All-CHINESE.com
การอ้างอิง
โปรดใช้สัญลักษณ์ Creative Commons และ URL ตามด้านล่างนี้
;)
 www.all-chinese.com/thaipinyin หากท่านมีข้อแนะนำ โปรดส่งมาที่ service@all-chinese.com ซึ่งเราจะใช้ในการปรับปรุงเวอร์ชั่นต่อไป
 โปรดคลิกปุ่มด้านบนเพื่อเปิดอ่าน (pdf) หรือคลิกขวาเพื่อดาวน์โหลด
- ไฟล์ pdf นี้ หน้า 1-2 เป็นขนาด A4
ส่วนหน้าที่เหลือเป็นขนาด legal หากต้องการพิมพ์ออกกระดาษขนาด A4
โปรดเลือก Page Scaling > Fit to Printer Margins
- หากท่านมีข้อแนะนำ โปรดส่งมาที่ service@all-chinese.com ซึ่งเราจะใช้ในการปรับปรุงเวอร์ชั่นต่อไป
|
|
