ลิ้งค์เครือข่ายไทย-จีน








Copyright

© 2009 สงวนลิขสิทธิ์โดย All-CHINESE.com หรือเจ้าของผลงานนั้น ๆ ยกเว้นหน้าที่ได้ระบุเป็นอย่างอื่น

หลักเกณฑ์การทับศัพท์ภาษาจีนกลาง ฉบับทางเลือก

Version 0.5, April 2009

    ความเป็นมาและเหตุผล

            วงการภาษาจีนในไทยยัง ขาดหลักเกณฑ์การทับศัพท์ภาษาจีนกลางที่ตรงกัน แม้ว่าราชบัณฑิตยสถานจะมีหลักการออกมาแล้วในปี พ.ศ. 2550 แต่บางส่วนก็ค่อนข้างใช้ยากสำหรับคนทั่วไป ส่วนสำนักอื่น ๆ ก็มักจะมีหลักเกณฑ์ที่แตกต่างไปบ้าง เพื่อใช้เป็นการภายในของตนเอง โดยมีข้อดีแตกต่างกันไป เราคณะผู้จัดทำซึ่งเดิมต้องการวางมาตรฐานไว้ใช้เป็นการภายในเช่นกัน ได้เล็งเห็นว่าสมควรทดลองทำเผยแพร่ให้บุคคลภายนอกรับทราบด้วย เผื่อจะเป็นทางเลือกที่มีประโยชน์แก่สาธารณะ

            เราได้ใช้หลักเกณฑ์ของ ราชบัณฑิตฯเป็นหลัก แล้วดัดแปลงบางส่วนให้เหมาะสมแก่คนที่ไม่รู้ภาษาจีน หรือชาวบ้านทั่วไป จะใช้ได้ง่าย และอ่านได้ใกล้เคียงเสียงจีนที่สุด เท่าที่จะพอทำได้ (เดินทางสายกลาง) โดยรับข้อดีของสำนักต่าง ๆ และคำปรึกษาของผู้ทรงคุณวุฒิ มาเรียบเรียงไว้ที่นี้ ซึ่งน้อมรับการแนะนำจากทุกท่าน

            หากผู้ใดเห็นประโยชน์ ก็สามารถนำไปใช้ หรือดัดแปลงตามความต้องการของตนเองได้ โดยเราไม่สงวนสิทธิ์แต่อย่างใด อย่างไรก็ตาม เพื่อเป็นการรักษามาตรฐาน หากท่านนำไปใช้ ทางคณะผู้จัดทำขอความกรุณาอ้างอิงแหล่งที่มาจากเรา* ตามหลัก Creative Commons ด้วย


    บรรณานุกรม
  • หลักเกณฑ์การทับศัพท์ภาษาจีน ฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. 2550
  • เกณฑ์การถ่ายทอดเสียงภาษาจีนแมนดารินด้วยอักขรวิธีไทย จัดทำโดยคณะอนุกรรมการพิจารณาเกณฑ์การ ถ่ายทอดเสียงภาษาจีนเป็นภาษาไทย ในคณะกรรมการสืบค้นประวัติศาสตร์ไทยในเอกสารภาษาจีน แต่งตั้งตามคำสั่งสำนักนายกรัฐมนตรีที่ 389/2540 (ฉบับที่พิมพ์โดยสำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ พ.ศ. 2543)
  • หลักเกณฑ์ของโต๊ะข่าวจีน เครือ ASTV ผู้จัดการ (ผู้กรุณาเอื้อเฟื้อไฟล์ต้นฉบับ ขอขอบพระคุณอย่างสูง)
    
    แนวคิด

  • หลักเกณฑ์ฯ ฉบับทางเลือกนี้ เป็นแบบ “เพื่อการเขียน” ส่วนหนึ่งเพื่อใช้ในการอ้างอิง ชื่อวิสามานยนาม จาก ภาษาจีน เพื่อให้คนส่วนใหญ่ใช้เรียกในภาษาไทยได้เข้าใจตรงกัน เช่น หนี่ว์ หรง เป็นต้น
  • หากต้องการใช้ “เพื่อการอ่าน” ท่านสามารถไปดัดแปลงได้ตามใจชอบ หรือหากต้องการเขียนให้อ่านได้ใกล้เคียงกับเสียงภาษาจีนที่แท้จริง มากที่สุด อาจจะพิจารณาใช้หลักเกณฑ์ฯ ฉบับสมบูรณ์ของราชบัณฑิตยสถาน ซึ่งบางตัวจะอ่านยากสำหรับคนทั่วไป เช่น ยฺหวิน เนฺว่
    
    หมายเหตุการทับศัพท์

  • รูปแบบในฉบับทางเลือกนี้ ส่วนหนึ่งเพื่อให้ง่ายสำหรับผู้เขียน สามารถทำงานได้โดยไม่ต้องเปิดดูหลักเกณฑ์บ่อยๆ เช่น zhāng คือ จาง/จัง โดยเราจะไม่กำหนดตายตัว แต่ให้ผู้ใช้เลือกตามถนัด เพราะไม่ผิดทั้ง 2 คำ ซึ่งหากกำหนดตายตัว อาจจะทำให้ขาดอิสระในการใช้ ส่วนหากต้องการความคงเส้นคงวาในการเขียน เช่นทำงานในสำนักงานเดียวกัน ก็สามารถกำหนดเองร่วมกันได้ เช่น ใช้แต่ “จาง”ไม่ใช้ “จัง” โดยหากเป็นไปได้ควรจะมีตัวอักษรจีนกำกับไว้ด้วย
  • หลักเกณฑ์ส่วนใหญ่ เป็นไปตามราชบัณฑิตฯ ส่วนใดที่ไม่ตรง จะลงเป็นตัวอักษรเอียงไว้ อนึ่งในส่วนพื้นสีฟ้า หมายถึงเสียงที่ไม่มีจริงในภาษาจีน ยกเว้นบางตัวเช่น เป๋ย ซึ่งก็ไม่มีจริง แต่ลงไว้เนื่องจากเป็นการผันเสียงจากคำว่าเป่ย เมื่อตามด้วยเสียง 3 (เช่นคำว่า bĕihăi อ่านว่า เป๋ยไห่ ไม่ใช่ เป่ยไห่)
  • ในภาษาจีนไม่มีเรื่องสระเสียงสั้นหรือยาว ดังนั้น ในตารางจึงแสดงถึงฐานเสียงเมื่อนำพยัญชนะมารวมกับสระและวรรณยุกต์ (ไม่ได้ออกเสียงสั้นยาวตามคำภาษาไทยที่ปรากฏอยู่)
  • ชื่อวิสามานยนาม ที่ใช้กันอย่างแพร่หลายแล้ว แต่มิได้เป็นไปตามหลักเกณฑ์ฯ ฉบับทางเลือกนี้ (อาจจะเกิดจากการใช้ตามเสียงภาษาแต้จิ๋ว) ให้ใช้ตัวเดิม แต่อาจจะใส่ปีกกาเสียงที่ถูกต้องตามหลักเกณฑ์ไว้ด้านข้าง เช่น ปักกิ่ง [เป่ยจิง], แต้จิ๋ว [ฉาวโจว], เล่าปี่ [หลิวเป้ย]
  • สำหรับเสียง "อา" ทั้งที่สะกดด้วย "น" และ "ง" บางคำ อยู่พยางค์หน้าเสียงยาว ส่วนคำที่อยู่พยางค์ที่ 2 ขึ้นไปเสียงสั้น

    ที่ปรึกษา
  • เจ้าหน้าที่อาศรมสยาม-จีนวิทยา
  • บ้านภาษาจีนสิริวิทย์
    
    คณะผู้จัดทำ

  • ชมรมความรู้ไร้พรมแดน
  • All-CHINESE.com

    การอ้างอิง*

โปรดใช้สัญลักษณ์ Creative Commons และ URL ตามด้านล่างนี้

Creative Commons License  หลักเกณฑ์การทับศัพท์ภาษาจีนกลาง ฉบับทางเลือก โดย ชมรมความรู้ไร้พรมแดน อนุญาตให้ใช้ได้ตาม



โปรดคลิกปุ่มด้านบนเพื่อเปิดอ่าน (pdf) หรือคลิกขวาเพื่อดาวน์โหลด

    หมายเหตุ
  • ไฟล์ pdf นี้ หน้า 1-2 เป็นขนาด A4 ส่วนหน้าที่เหลือเป็นขนาด legal หากต้องการพิมพ์ออกกระดาษขนาด A4 โปรดเลือก Page Scaling > Fit to Printer Margins
  • หากท่านมีข้อแนะนำ โปรดส่งมาที่ service@all-chinese.com ซึ่งเราจะใช้ในการปรับปรุงเวอร์ชั่นต่อไป