หลักเกณฑ์การทับศัพท์ภาษาจีนกลาง ฉบับทางเลือก
Version 0.5, April 2009
ความเป็นมาและเหตุผล
วงการภาษาจีนในไทยยัง
ขาดหลักเกณฑ์การทับศัพท์ภาษาจีนกลางที่ตรงกัน
แม้ว่าราชบัณฑิตยสถานจะมีหลักการออกมาแล้วในปี พ.ศ. 2550
แต่บางส่วนก็ค่อนข้างใช้ยากสำหรับคนทั่วไป ส่วนสำนักอื่น ๆ
ก็มักจะมีหลักเกณฑ์ที่แตกต่างไปบ้าง เพื่อใช้เป็นการภายในของตนเอง
โดยมีข้อดีแตกต่างกันไป
เราคณะผู้จัดทำซึ่งเดิมต้องการวางมาตรฐานไว้ใช้เป็นการภายในเช่นกัน
ได้เล็งเห็นว่าสมควรทดลองทำเผยแพร่ให้บุคคลภายนอกรับทราบด้วย
เผื่อจะเป็นทางเลือกที่มีประโยชน์แก่สาธารณะ
เราได้ใช้หลักเกณฑ์ของ
ราชบัณฑิตฯเป็นหลัก แล้วดัดแปลงบางส่วนให้เหมาะสมแก่คนที่ไม่รู้ภาษาจีน
หรือชาวบ้านทั่วไป จะใช้ได้ง่าย และอ่านได้ใกล้เคียงเสียงจีนที่สุด
เท่าที่จะพอทำได้ (เดินทางสายกลาง) โดยรับข้อดีของสำนักต่าง ๆ
และคำปรึกษาของผู้ทรงคุณวุฒิ มาเรียบเรียงไว้ที่นี้
ซึ่งน้อมรับการแนะนำจากทุกท่าน
หากผู้ใดเห็นประโยชน์
ก็สามารถนำไปใช้ หรือดัดแปลงตามความต้องการของตนเองได้
โดยเราไม่สงวนสิทธิ์แต่อย่างใด อย่างไรก็ตาม เพื่อเป็นการรักษามาตรฐาน
หากท่านนำไปใช้ ทางคณะผู้จัดทำขอความกรุณาอ้างอิงแหล่งที่มาจากเรา*
ตามหลัก Creative Commons ด้วย
บรรณานุกรม
- หลักเกณฑ์การทับศัพท์ภาษาจีน ฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. 2550
- เกณฑ์การถ่ายทอดเสียงภาษาจีนแมนดารินด้วยอักขรวิธีไทย
จัดทำโดยคณะอนุกรรมการพิจารณาเกณฑ์การ ถ่ายทอดเสียงภาษาจีนเป็นภาษาไทย
ในคณะกรรมการสืบค้นประวัติศาสตร์ไทยในเอกสารภาษาจีน
แต่งตั้งตามคำสั่งสำนักนายกรัฐมนตรีที่ 389/2540
(ฉบับที่พิมพ์โดยสำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ พ.ศ. 2543)
- หลักเกณฑ์ของโต๊ะข่าวจีน เครือ ASTV ผู้จัดการ (ผู้กรุณาเอื้อเฟื้อไฟล์ต้นฉบับ ขอขอบพระคุณอย่างสูง)
แนวคิด
- หลักเกณฑ์ฯ ฉบับทางเลือกนี้ เป็นแบบ “เพื่อการเขียน”
ส่วนหนึ่งเพื่อใช้ในการอ้างอิง ชื่อวิสามานยนาม จาก ภาษาจีน
เพื่อให้คนส่วนใหญ่ใช้เรียกในภาษาไทยได้เข้าใจตรงกัน เช่น หนี่ว์ หรง
เป็นต้น
- หากต้องการใช้ “เพื่อการอ่าน” ท่านสามารถไปดัดแปลงได้ตามใจชอบ
หรือหากต้องการเขียนให้อ่านได้ใกล้เคียงกับเสียงภาษาจีนที่แท้จริง
มากที่สุด อาจจะพิจารณาใช้หลักเกณฑ์ฯ ฉบับสมบูรณ์ของราชบัณฑิตยสถาน
ซึ่งบางตัวจะอ่านยากสำหรับคนทั่วไป เช่น ยฺหวิน เนฺว่
หมายเหตุการทับศัพท์
- รูปแบบในฉบับทางเลือกนี้ ส่วนหนึ่งเพื่อให้ง่ายสำหรับผู้เขียน
สามารถทำงานได้โดยไม่ต้องเปิดดูหลักเกณฑ์บ่อยๆ เช่น zhāng คือ จาง/จัง
โดยเราจะไม่กำหนดตายตัว แต่ให้ผู้ใช้เลือกตามถนัด เพราะไม่ผิดทั้ง 2 คำ
ซึ่งหากกำหนดตายตัว อาจจะทำให้ขาดอิสระในการใช้
ส่วนหากต้องการความคงเส้นคงวาในการเขียน เช่นทำงานในสำนักงานเดียวกัน
ก็สามารถกำหนดเองร่วมกันได้ เช่น ใช้แต่ “จาง”ไม่ใช้ “จัง”
โดยหากเป็นไปได้ควรจะมีตัวอักษรจีนกำกับไว้ด้วย
- หลักเกณฑ์ส่วนใหญ่ เป็นไปตามราชบัณฑิตฯ ส่วนใดที่ไม่ตรง
จะลงเป็นตัวอักษรเอียงไว้ อนึ่งในส่วนพื้นสีฟ้า
หมายถึงเสียงที่ไม่มีจริงในภาษาจีน ยกเว้นบางตัวเช่น เป๋ย ซึ่งก็ไม่มีจริง
แต่ลงไว้เนื่องจากเป็นการผันเสียงจากคำว่าเป่ย เมื่อตามด้วยเสียง 3
(เช่นคำว่า bĕihăi อ่านว่า เป๋ยไห่ ไม่ใช่ เป่ยไห่)
- ในภาษาจีนไม่มีเรื่องสระเสียงสั้นหรือยาว ดังนั้น
ในตารางจึงแสดงถึงฐานเสียงเมื่อนำพยัญชนะมารวมกับสระและวรรณยุกต์
(ไม่ได้ออกเสียงสั้นยาวตามคำภาษาไทยที่ปรากฏอยู่)
- ชื่อวิสามานยนาม ที่ใช้กันอย่างแพร่หลายแล้ว
แต่มิได้เป็นไปตามหลักเกณฑ์ฯ ฉบับทางเลือกนี้
(อาจจะเกิดจากการใช้ตามเสียงภาษาแต้จิ๋ว) ให้ใช้ตัวเดิม
แต่อาจจะใส่ปีกกาเสียงที่ถูกต้องตามหลักเกณฑ์ไว้ด้านข้าง เช่น ปักกิ่ง
[เป่ยจิง], แต้จิ๋ว [ฉาวโจว], เล่าปี่ [หลิวเป้ย]
- สำหรับเสียง "อา" ทั้งที่สะกดด้วย "น" และ "ง" บางคำ อยู่พยางค์หน้าเสียงยาว ส่วนคำที่อยู่พยางค์ที่ 2 ขึ้นไปเสียงสั้น
ที่ปรึกษา
- เจ้าหน้าที่อาศรมสยาม-จีนวิทยา
- บ้านภาษาจีนสิริวิทย์
คณะผู้จัดทำ
- ชมรมความรู้ไร้พรมแดน
- All-CHINESE.com
การอ้างอิง*
โปรดใช้สัญลักษณ์ Creative Commons และ URL ตามด้านล่างนี้
 โปรดคลิกปุ่มด้านบนเพื่อเปิดอ่าน (pdf) หรือคลิกขวาเพื่อดาวน์โหลด
หมายเหตุ - ไฟล์ pdf นี้ หน้า 1-2 เป็นขนาด A4
ส่วนหน้าที่เหลือเป็นขนาด legal หากต้องการพิมพ์ออกกระดาษขนาด A4
โปรดเลือก Page Scaling > Fit to Printer Margins
- หากท่านมีข้อแนะนำ โปรดส่งมาที่ service@all-chinese.com ซึ่งเราจะใช้ในการปรับปรุงเวอร์ชั่นต่อไป
|